İBB Başkanvekili Aslan: Yerel yönetimler teknik ve finansal olarak desteklenmeli

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi kapsamında Sürdürülebilir Ulaşım ve Paris Anlaşması’nın yerel ölçekte hayata geçirilmesi programlarına katıldı. Aslan, yerel yönetimlerin teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Aslan, Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinde açılış konuşmasını yaptı. Kent yönetimlerinin temel sorumluluğunun iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürekliliğini sağlamak olduğunu belirtti.

Aslan, bir kentin dayanıklılığının yalnızca binaların sağlamlığıyla değil, vatandaşların zor koşullarda da temel hizmetlere ulaşabilmesiyle ölçüldüğünü söyledi. Ulaşım sistemlerinin kent yaşamının sürekliliği için vazgeçilmez olduğunu, aynı zamanda sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu ifade etti. Bu nedenle İstanbul’da ulaşımın hem gündelik ihtiyaçlar hem de iklim riskleri gözetilerek planlandığını anlattı.

Aslan’ın aktardığına göre metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağa yatırım yapılıyor; yaya ve bisiklet ulaşımı da bu ağın parçası olarak görülüyor. İstanbul’un toplam raylı sistem ağı bugün 402,6 kilometreye ulaştı. Son yedi buçuk yılda deniz ulaşımında 11 yeni hat hizmete açıldı ve Şehir Hatlarıyla her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşınıyor. Bisiklet yolu ağı 600 kilometreyi aştı; ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisiklet kullanıma sunuldu. Hedefin, İstanbulluların güvenilir, erişilebilir ve düşük karbonlu seçenekler arasında kolayca geçiş yapabileceği bir ulaşım sistemi kurmak olduğu belirtildi.

Aslan, Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi’ni örnek gösterdi. Hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmalarıyla İstanbulluların günlük ulaşım deneyimlerinin dinlendiğini; kurumların, uzmanların ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisi geliştirildiğini anlattı. Öneriler arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatları bulunuyor.

Krizlere önden hazırlık

Aslan, ulaşımı geleceğe hazırlarken aşırı hava olaylarının ve afet risklerinin de hesaba katıldığını söyledi. Amacın yalnızca kriz anında müdahale etmek değil, ulaşım ağını krizlere önceden hazırlamak olduğunu belirtti. İstanbul SKUP Aşama II Uygulama Planı Projesi kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası’nın bu çalışmaların somut çıktılarından biri olduğunu ifade etti. Deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurları ve öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini anlattı. Bu analizlerle afet öncesi hazırlık, afet anında ulaşımın sürekliliği ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsayan stratejilerin geliştirildiğini söyledi.

Aslan, açılış konuşmasını ortaklıkların güçlendirilmesi ve iklim değişikliğiyle mücadelede uygulanabilir çözümlerin geliştirilmesi dileğiyle tamamladı. Ardından Küresel Taahhütlerden Yerel Ölçekli Uygulamaya: Paris Anlaşması’nın Hayata Geçirilmesinde Yerel ve Bölgesel Liderlik etkinliğine katıldı.

Moderatörün sorularını yanıtlayan Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Bu doğrultuda 2021’de İklim Değişikliği Eylem Planı, 2023’te Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı, 2025’te Yeşil Şehir Eylem Planı’nın hayata geçirildiğini belirtti. Hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını, böylece iklim hedeflerinin kentin geleceğine yön veren mekânsal kararlarla ilişkilendirildiğini anlattı.

Şehirlerin küresel iklim taahhütleri karşısındaki sorunlarını soran moderatöre yanıtında Aslan, yerel yönetimlerin karşılaştığı en temel sorunun üstlendikleri sorumluluklarla sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu söyledi. İklim finansmanına erişimin önemli bir engel oluşturduğunu, belediyelerin güçlü projeleri olsa da bunları hayata geçirmek için gerekli uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana her zaman ulaşılamadığını belirtti. Yerel yönetimlerin yalnızca yatırımların uygulanması aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini savundu.

Aslan, bir diğer sorunun yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olması olduğunu ifade etti. İklim değişikliğinin idari sınır tanımadığını, güçlü bir koordinasyona ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Bir taşkının yalnızca dere yatağında yaşanmadığını; evleri, yolları, altyapıyı ve kent yaşamının tamamını etkilediğini belirtti. Bu nedenle taşkın riskinin dere havzası, yapı stoku, ulaşım ağı ve kritik altyapı birlikte değerlendirilerek ele alınması gerektiğini; kurumların aynı veriler üzerinden ortak kararlar alabildiği bir planlama anlayışına ihtiyaç olduğunu ifade etti. Kurumlar arası veri paylaşımının teknik bir iş birliği meselesinin yanı sıra kentin güvenliği ve insan hayatının korunması meselesi olduğunu söyledi. İklim politikalarının sosyal boyutunun da unutulmaması gerektiğini, yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi ve yeni eşitsizliklere yol açılmaması gerektiğini vurguladı.

Mega kentlerin ihtiyaç ölçeğinin oldukça büyük olduğunu belirten Aslan, büyük finans kaynaklarda ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlattı ve dört öneri sundu. Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılmasıdır. İkincisi, belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanının sağlanmasıdır. Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının oluşturulmasıdır. Dördüncüsü, iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ile kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınmasıdır.

Aslan, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek konuşmasını tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı